تفاوت طلای ۱۸ و ۲۴ عیار و قیمت هرکدام
انتشار:
طلای ۱۸ عیار با خلوص ۷۵۰ برای ساخت زیورآلات به کار می‌رود، در حالی که طلای ۲۴ عیار خالص و نرم است و قیمتش حدود ۱٫۳۳ برابر طلای ۱۸ عیار محاسبه می‌شود.
عیار طلا یعنی چه و چگونه محاسبه می‌شود؟
عیار طلا شاخصی کمی برای تعیین میزان خلوص فلز طلا در یک قطعه است. در طبیعت و در فرایند استخراج، طلا همیشه با درجات متفاوتی از خلوص به دست می‌آید و در صنعت طلاسازی نیز برای دستیابی به ویژگی‌های فیزیکی مشخص با فلزات دیگر ترکیب می‌شود. عیار مشخص می‌کند چه سهمی از وزن کل یک قطعه را طلای خالص تشکیل داده و چه مقدار به سایر فلزات یا آلیاژها اختصاص دارد. در استانداردهای رسمی و آزمایشگاهی، این نسبت بر پایه مقیاس ۱۰۰۰ واحدی سنجیده می‌شود؛ اگرچه نام‌گذاری سنتی بر پایه ۲۴ واحد نیز همچنان کاربرد دارد.
وقتی قطعه‌ای عیار ۲۴ نامیده می‌شود، خلوص آن ۹۹۹ در هزار است؛ یعنی از هر ۱۰۰۰ واحد وزنی قطعه، ۹۹۹ واحد طلای خالص است و از نظر تجاری طلای خالص در نظر گرفته می‌شود. در مقابل، طلای ۱۸ عیار بیانگر خلوص ۷۵۰ در هزار است؛ یعنی ۷۵۰ واحد از ۱۰۰۰ واحد وزن قطعه طلای خالص بوده و ۲۵۰ واحد باقی‌مانده از فلزات دیگر تشکیل شده است. به همین ترتیب، عیار ۲۲ معرف خلوص ۹۱۶، عیار ۲۱ معرف خلوص ۸۷۵ و عیار ۱۴ نشان‌دهنده خلوص ۵۸۵ در هزار است.
ترکیب طلا با فلزات دیگر ناشی از ساختار طبیعی طلای خالص است. طلای ۲۴ عیار فلزی بسیار نرم و چکش‌خوار است و زیورآلاتی که مستقیماً با طلای ۲۴ عیار ساخته شوند، با کوچک‌ترین فشار تغییر شکل می‌دهند، دچار فرورفتگی می‌شوند و توان نگهداری پایدار سنگ‌های قیمتی را ندارند. طلاسازان طلا را با فلزاتی مانند مس، نقره یا نیکل آلیاژ می‌کنند تا سختی قطعه برای استفاده روزمره افزایش یابد. برای شناخت کامل سیستم‌های وزن‌کشی طلا، راهنمای واحدهای طلا و عیارها این تعاریف را تشریح کرده است.
طلای ۲۴ عیار چه ویژگی‌هایی دارد و در کجا کاربرد دارد؟
طلای ۲۴ عیار با خلوص ۹۹۹ در هزار (۹۹٫۹ درصد) به عنوان طلای خالص شناخته می‌شود. این فلز به دلیل نبود ناخالصی، رنگ زرد درخشان و پررنگ، چگالی بالا و ساختاری بسیار منعطف دارد و مقاومت آن در برابر اکسیداسیون و خوردگی در بالاترین سطح است. با این حال، نرمی بیش از حد سبب می‌شود که این عیار برای ساخت زیورآلات ظریف، انگشتر، النگو یا زنجیر کاربرد نداشته باشد؛ زیرا اتصالات و قفل‌های ساخته‌شده با طلای خالص در برابر کشش باز می‌شوند.
کاربرد اصلی طلای ۲۴ عیار در تولید شمش طلا و نگهداری ذخایر رسمی است. شمش‌های معتبر کارگاهی و بانکی با عیار ۹۹۹ یا ۹۹۹٫۹ تولید می‌شوند تا سرمایه‌گذاران بتوانند خلوص کامل طلا را بدون پرداخت هزینه‌های طراحی و کارمزد نگهداری کنند. این شمش‌ها دارای پلمب و شناسه رهگیری هستند و ارزش آنها مستقیماً بر مبنای وزن و قیمت طلای خالص تعیین می‌شود.
علاوه بر این، طلای ۲۴ عیار مبنای محاسبات نرخ جهانی طلا است. بهای جهانی طلا بر پایه انس طلا اعلام می‌شود که معادل ۳۱٫۱۰۳۵ گرم طلای ۲۴ عیار است. بنابراین هرگونه تغییر در نرخ انس جهانی یا قیمت دلار، ارزش هر گرم طلای ۲۴ عیار را تغییر می‌دهد. برای بررسی نرخ روز شمش و محاسبات پایه، صفحه اختصاصی قیمت طلای ۲۴ عیار در دسترس کاربران است.
طلای ۱۸ عیار چه ویژگی‌هایی دارد و چرا در ساخت زیورآلات استفاده می‌شود؟
طلای ۱۸ عیار عیار استاندارد و رسمی در بازار زیورآلات ایران و بسیاری از کشورها است. عدد ۱۸ بر اساس مقیاس ۲۴ قسمتی نشان می‌دهد که ۱۸ قسمت از ۲۴ قسمت کل قطعه از طلای خالص تشکیل شده و ۶ قسمت باقی‌مانده آلیاژ سایر فلزات است؛ این نسبت در سیستم هزار واحدی معادل خلوص ۷۵۰ در هزار (۷۵ درصد) است. ۲۵ درصد آلیاژ معمولاً ترکیبی از مس و نقره است که بدون آسیب زدن به درخشش طلا، سختی و استحکام فیزیکی آن را افزایش می‌دهد.
این ترکیب آلیاژی مقاومت لازم را برای تراش‌کاری، نگین‌نشانی و استفاده مستمر فراهم می‌کند. مصنوعات ۱۸ عیار در برابر خمش و ساییدگی روزانه مقاومت بالایی دارند و چنگه‌های ساخته‌شده با آن سنگ‌های قیمتی را محکم نگه می‌دارند. از نظر وزن فلز خالص، یک قطعه ۵ گرمی از طلای ۱۸ عیار حاوی ۵ × ۰٫۷۵ = ۳٫۷۵ گرم طلای خالص است و ۱٫۲۵ گرم باقی‌مانده را فلزات آلیاژی تشکیل می‌دهند.
در خرید مصنوعات ساخته‌شده ۱۸ عیار، خریدار علاوه بر بهای فلز خام، هزینه‌هایی بابت اجرت ساخت، سود فروشنده و مالیات بر ارزش افزوده می‌پردازد. طبق محاسبات راهنمای محاسبه اجرت طلا، برای یک قطعه ۵ گرمی با اجرت ۷ درصد و سود ۷ درصد، مبلغ کل فاکتور حدود ۱۵٫۹ درصد بالاتر از ارزش طلای خام تمام می‌شود. این هزینه‌های مازاد در زمان فروش بازگردانده نمی‌شوند و طلافروش صرفاً بهای طلای خام ۱۸ عیار را بر اساس وزن و عیار پرداخت می‌کند.
چرا بازار ایران با قیمت طلای ۱۸ عیار نرخ‌گذاری می‌کند؟
در بازار طلا و جواهر ایران، تابلوی طلافروشی‌ها و پایگاه‌های مالی نرخ یک گرم طلای ۱۸ عیار را به عنوان نرخ مرجع اعلام می‌کنند. در حالی که بازارهای بین‌المللی بر پایه انس و طلای ۲۴ عیار گزارش می‌شوند، بازار ایران از عیار ۷۵۰ به عنوان مبنای اصلی بهره می‌برد. دلیل این رویه، ساختار مصرف و معاملات خرد در سطح جامعه است.
بخش عمده خرید و فروش روزمره در بازار طلای کشور شامل مصنوعات و زیورآلاتی است که با عیار ۱۸ تولید می‌شوند. انتخاب نرخ هر گرم ۱۸ عیار به عنوان قیمت پایه به خریدار و طلافروش امکان می‌دهد ارزش اصل طلای فاکتور را بدون محاسبات تبدیل عیار و تنها با ضرب وزن در قیمت روز به دست آورند. این موضوع شفافیت قیمت‌گذاری را در معاملات عمومی بالا می‌برد.
در مقابل، طلای ۲۴ عیار در بازار داخلی بیشتر نقشی محاسباتی برای سنجش شمش‌ها دارد و برای معاملات مصرفی روزانه کاربرد ندارد. همچنین در بازار عمده‌فروشی، از طلای ذوب‌شده زیورآلات کهنه استفاده می‌شود؛ همان‌گونه که در بررسی تخصصی طلای آب‌شده آمده است، این طلاها با واحد مثقال معامله می‌گردند اما تسویه نهایی آنها به نرخ معادل ۱۸ عیار بازمی‌شود. خریداران برای پیگیری نوسانات این شاخص می‌توانند به صفحه اختصاصی قیمت طلای ۱۸ عیار سر بزنند و در دسته قیمت طلا ارقام روز مظنه مثقال و شمش را بررسی نمایند.
تبدیل ۲۴ عیار به ۱۸ عیار و فرمول محاسبه قیمت با مثال
تبدیل نرخ میان طلای ۲۴ عیار و طلای ۱۸ عیار بر پایه نسبت خلوص آنها انجام می‌شود. خلوص طلای ۱۸ عیار ۷۵۰ واحد و خلوص طلای ۲۴ عیار ۱۰۰۰ واحد در هزار است. با تقسیم ۱۸ بر ۲۴ (یا ۷۵۰ بر ۱۰۰۰)، کسر تبدیل برابر با ۰٫۷۵ حاصل می‌شود؛ بنابراین هر گرم ۱۸ عیار معادل ۰٫۷۵ گرم طلای ۲۴ عیار خالص است. در جهت عکس، تقسیم ۲۴ بر ۱۸ (یا ۱۰۰۰ بر ۷۵۰) ضریب تبدیل معکوس ۱٫۳۳۳ را به دست می‌دهد.
فرمول‌های تبدیل قیمت میان این دو عیار عبارتند از:
قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار = قیمت هر گرم طلای ۲۴ عیار × ۰٫۷۵
قیمت هر گرم طلای ۲۴ عیار = قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار ÷ ۰٫۷۵ (= قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار × ۱٫۳۳۳)
برای مشاهده کاربرد عملی این فرمول‌ها، ارقام بازار را بررسی می‌کنیم. در زمان نوشتن این متن، قیمت یک گرم طلای ۲۴ عیار معادل ۳۵٬۳۳۵٬۸۰۰ تومان است. با اعمال ضریب ۰٫۷۵، ارزش تئوریک هر گرم طلای ۱۸ عیار به دست می‌آید:
۳۵٬۳۳۵٬۸۰۰ × ۰٫۷۵ = ۲۶٬۵۰۱٬۸۵۰ تومان
در همان زمان، نرخ ثبت‌شده برای هر گرم طلای ۱۸ عیار در تابلوی بازار برابر با ۲۶٬۵۰۲٬۱۰۰ تومان است. تفاضل این دو رقم اختلافی اندک را نشان می‌دهد:
۲۶٬۵۰۲٬۱۰۰ − ۲۶٬۵۰۱٬۸۵۰ = ۲۵۰ تومان اختلاف
همچنین با تقسیم قیمت بازار طلای ۲۴ عیار بر نرخ بازار طلای ۱۸ عیار، نسبت تجربی میان آنها سنجیده می‌شود: ۳۵٬۳۳۵٬۸۰۰ ÷ ۲۶٬۵۰۲٬۱۰۰ ≈ ۱٫۳۳۳. این محاسبه نشان می‌دهد که نسبت ۲۴ به ۱۸ در بازار ≈ ۱٫۳۳۳ است و اختلاف ۲۵۰ تومانی ناشی از گرد کردن قیمت‌ها در معاملات و کارمزدهای خرد صرافی‌ها است.
| شاخص معاملاتی | روش و فرمول محاسبه | مبلغ یا نسبت به تومان |
|---|---|---|
| نرخ هر گرم طلای ۲۴ عیار | قیمت بازار در زمان نوشتن این متن | ۳۵٬۳۳۵٬۸۰۰ تومان |
| ضریب تبدیل خلوص | نسبت ۱۸ به ۲۴ (۷۵۰ ÷ ۱۰۰۰) | ۰٫۷۵ |
| قیمت تئوریک هر گرم طلای ۱۸ عیار | ۳۵٬۳۳۵٬۸۰۰ × ۰٫۷۵ | ۲۶٬۵۰۱٬۸۵۰ تومان |
| قیمت واقعی تابلوی بازار برای ۱۸ عیار | نرخ روز بازار طلای ۱۸ عیار | ۲۶٬۵۰۲٬۱۰۰ تومان |
| اختلاف قیمت بازار با نرخ تئوریک | ۲۶٬۵۰۲٬۱۰۰ − ۲۶٬۵۰۱٬۸۵۰ | ۲۵۰ تومان |
| نسبت واقعی ۲۴ عیار به ۱۸ عیار | ۳۵٬۳۳۵٬۸۰۰ ÷ ۲۶٬۵۰۲٬۱۰۰ | ۱٫۳۳۳ برابر |
مقایسه عیارهای دیگر طلا (۲۲، ۲۱ و ۱۴) با طلای ۱۸ عیار در یک جدول
علاوه بر عیارهای ۱۸ و ۲۴، عیارهای دیگری نیز در ساخت مصنوعات طلا در سطح منطقه و جهان به کار می‌روند. ارزش‌گذاری هر یک از این عیارها بر اساس نسبت خلوص آنها با طلای ۱۸ عیار (عیار پایه ۷۵۰) انجام می‌پذیرد:
- طلای ۲۲ عیار: دارای خلوص ۹۱۶ در هزار (۹۱٫۶ درصد) است. ارزش طلای ۲۲ عیار نسبت به طلای ۱۸ عیار برابر با ۹۱۶ ÷ ۷۵۰ ≈ ۱٫۲۲ برابر است. این عیار به دلیل رنگ زرد پررنگ، در کشورهایی نظیر هند و بخش‌هایی از حوزه خلیج فارس برای ساخت طلاهای سنتی استفاده می‌شود.
- طلای ۲۱ عیار: دارای خلوص ۸۷۵ در هزار (۸۷٫۵ درصد) است. ارزش طلای ۲۱ عیار نسبت به طلای ۱۸ عیار برابر با ۸۷۵ ÷ ۷۵۰ ≈ ۱٫۱۷ برابر است. این عیار در میان خریداران کشورهای عربی خاورمیانه رواج دارد و در ساخت زیورآلات سنتی به کار می‌رود.
- طلای ۱۸ عیار: دارای خلوص ۷۵۰ در هزار (۷۵ درصد) است. این عیار استاندارد قانونی زیورآلات در بازار ایران است و نسبت ارزش آن برابر با ۱٫۰۰ تعریف می‌شود.
- طلای ۱۴ عیار: دارای خلوص ۵۸۵ در هزار (۵۸٫۵ درصد) است. ارزش طلای ۱۴ عیار نسبت به طلای ۱۸ عیار برابر با ۵۸۵ ÷ ۷۵۰ = ۰٫۷۸ برابر است. این عیار به دلیل مقاومت بالا در برابر خراشیدگی و قیمت مناسب‌تر، در کشورهای غربی سهم بالایی دارد.
در جدول زیر، مقایسه این عیارها به همراه محاسبه نرخ تئوریک هر گرم بر پایه قیمت ۲۶٬۵۰۲٬۱۰۰ تومان برای هر گرم طلای ۱۸ عیار در زمان نوشتن این متن تنظیم شده است:
| عیار استاندارد | درجه خلوص در هزار | درصد طلای خالص | نسبت به طلای ۱۸ عیار | قیمت فرضی هر گرم (تومان) | کاربرد متداول صنعتی و تجاری |
|---|---|---|---|---|---|
| طلای ۲۴ عیار | ۹۹۹ | ۹۹٫۹٪ | ۱٫۳۳۳ برابر | ۳۵٬۳۳۵٬۸۰۰ | شمش‌های استاندارد، ذخایر ارزی و محاسبات جهانی |
| طلای ۲۲ عیار | ۹۱۶ | ۹۱٫۶٪ | ۱٫۲۲ برابر | ۳۲٬۳۳۲٬۵۶۲ | زیورآلات سنتی هندوستان و حاشیه خلیج فارس |
| طلای ۲۱ عیار | ۸۷۵ | ۸۷٫۵٪ | ۱٫۱۷ برابر | ۳۱٬۰۰۷٬۴۵۷ | مصنوعات سنتی بازارهای عربی خاورمیانه |
| طلای ۱۸ عیار | ۷۵۰ | ۷۵٫۰٪ | ۱٫۰۰ برابر | ۲۶٬۵۰۲٬۱۰۰ | استاندارد رسمی زیورآلات و تابلوی بازار ایران |
| طلای ۱۴ عیار | ۵۸۵ | ۵۸٫۵٪ | ۰٫۷۸ برابر | ۲۰٬۶۷۱٬۶۳۸ | جواهرات تجاری مستحکم در کشورهای غربی |
تفاوت ۱۸ و ۲۴ عیار برای خرید طلا: کدام را انتخاب کنیم؟
انتخاب میان طلای ۱۸ عیار و طلای ۲۴ عیار به هدف خریدار از معامله بستگی دارد؛ زیرا این دو گزینه ویژگی‌های فیزیکی و ساختار قیمت متفاوتی دارند.
اگر هدف از خرید، استفاده شخصی و آراستگی روزانه باشد، طلای ساخته‌شده ۱۸ عیار گزینه کاربردی است. طلای ۲۴ عیار به دلیل نرمی زیاد قابلیت استفاده در زیورآلاتی مانند النگو، انگشتر یا دستبند را ندارد و سریعاً تغییر شکل می‌دهد. با این حال خریدار مصنوعات ۱۸ عیار باید بداند که هزینه‌های اجرت ساخت، سود فروشنده و مالیات به بهای خام فلز اضافه می‌شود؛ هزینه‌هایی که در نمونه ۵ گرمی حدود ۱۵٫۹ درصد بالاتر از ارزش طلای خام بود و هنگام فروش بازگردانده نمی‌شوند.
اگر هدف خریدار حفظ ارزش سرمایه بدون پرداخت اجرت‌های طراحی باشد، شمش‌های ۲۴ عیار به کار می‌آیند. در شمش ۲۴ عیار خریدار هزینه اجرت بالای ساخت را نمی‌پردازد و مبلغ پرداختی صرف طلای خالص می‌شود. با این حال شمش کاربرد زینتی ندارد و صرفاً دارایی فیزیکی است. بنابراین تصمیم‌گیری بر مبنای نیاز خریدار میان استفاده مصرفی و حفظ ارزش صورت می‌گیرد.
چطور عیار طلا را در زمان خرید بررسی کنیم؟
برای اطمینان از اصالت و انطباق عیار قطعه خریداری‌شده با استانداردهای اعلام‌شده، رویه‌های زیر وجود دارد:
- بررسی نشان و کد عیار حک‌شده: کارگاه‌های مجاز عیار قطعه را بر روی بدنه طلا حک می‌کنند. در مصنوعات ۱۸ عیار، عدد ۷۵۰ یا ۱۸K بر روی بخش‌هایی مانند داخل رکاب انگشتر، قفل دستبند یا گوشواره کوبیده می‌شود. در شمش‌های ۲۴ عیار نیز عدد ۹۹۹ یا ۲۴K درج می‌شود.
- دریافت فاکتور رسمی با قید مشخصات: فاکتور معتبر با مهر و امضای فروشنده مهم‌ترین سند اصالت است. در فاکتور باید وزن دقیق، عیار مشخص (۷۵۰ برای ۱۸ عیار)، قیمت پایه روز و تفکیک اجرت قید شود و خریدار باید قید صریح عیار را مطالبه کند.
- استفاده از شناسه ری‌گیری در شمش و طلای آب‌شده: برای قطعات ذوب‌شده و شمش‌ها، آزمایشگاه‌های عیارسنجی پس از آزمون کوپلاسیون، یک کد چند رقمی به نام انگ یا شناسه ری‌گیری روی قطعه ثبت می‌کنند که در سامانه آزمایشگاهی قابل استعلام است.
- تطبیق وزن و محاسبات با نرخ بازار: با داشتن وزن دقیق و قیمت روز هر گرم طلای ۱۸ عیار، می‌توان ارزش طلای خام را محاسبه کرده و با سطر اول فاکتور تطبیق داد تا از درستی محاسبات اطمینان حاصل شود.
پرسش‌های متداول
تفاوت اصلی طلای ۱۸ عیار با ۲۴ عیار چیست؟
طلای ۲۴ عیار دارای خلوص ۹۹۹ در هزار (۹۹٫۹ درصد) و کاملاً خالص و نرم است، در حالی که طلای ۱۸ عیار خلوص ۷۵۰ در هزار (۷۵ درصد) دارد و ۲۵ درصد آن از آلیاژ سایر فلزات است. وجود این فلزات آلیاژی باعث استحکام مکانیکی و پایداری طلای ۱۸ عیار برای ساخت زیورآلات می‌شود.
چرا در ساخت زیورآلات از طلای ۲۴ عیار استفاده نمی‌شود؟
طلای ۲۴ عیار به دلیل نرمی زیاد با ضربه یا فشار تغییر شکل می‌دهد و فرم ظاهری خود را از دست می‌دهد. همچنین توان مکانیکی لازم برای نگهداری پایدار سنگ‌های قیمتی و اتصال قفل‌ها را ندارد و برای استفاده مداوم مناسب نیست.
فرمول تبدیل قیمت طلای ۲۴ عیار به ۱۸ عیار چیست؟
برای محاسبه قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار، نرخ هر گرم طلای ۲۴ عیار در ضریب ۰٫۷۵ ضرب می‌شود. برعکس، برای به دست آوردن قیمت طلای ۲۴ عیار از روی ۱۸ عیار، قیمت گرم ۱۸ عیار بر عدد ۰٫۷۵ تقسیم یا در ضریب ۱٫۳۳۳ ضرب می‌شود.
چرا قیمت مرجع طلا در ایران بر پایه ۱۸ عیار اعلام می‌شود؟
عمده مبادلات بازار مصرفی در ایران مربوط به زیورآلاتی است که با عیار ۱۸ تولید می‌شوند. اعلام نرخ بر پایه ۱۸ عیار امکان محاسبه سریع ارزش طلای خام فاکتور را بدون نیاز به فرمول‌های تبدیل برای مردم فراهم می‌سازد.
چگونه می‌توان عیار طلای خریداری‌شده را راستی‌آزمایی کرد؟
بررسی نشان ۷۵۰ حک‌شده روی بدنه قطعه، دریافت فاکتور رسمی با قید صریح عیار و وزن توسط فروشنده، و در صورت لزوم بررسی کد ری‌گیری آزمایشگاهی، مطمئن‌ترین راه‌های تایید عیار هستند.
جمع‌بندی
عیار طلا بیانگر نسبت خلوص فلز خالص در مقیاس ۱۰۰۰ واحدی است که در آن عیار ۲۴ نماد خلوص ۹۹۹ و عیار ۱۸ نشان‌دهنده خلوص ۷۵۰ می‌باشد. طلای ۲۴ عیار به دلیل نرمی ساختاری بیشتر در شمش‌های استاندارد سرمایه‌گذاری و محاسبات بین‌المللی کاربرد دارد، در حالی که استحکام مکانیکی طلای ۱۸ عیار آن را به استاندارد ساخت زیورآلات در بازار ایران بدل ساخته است. رابطه قیمتی این دو دارایی مستقیماً از نسبت خلوص پیروی می‌کند و ارزش هر گرم ۱۸ عیار معادل ۰٫۷۵ گرم ۲۴ عیار است که نسبتی معادل ۱٫۳۳۳ را میان آنها پدید می‌آورد. در خرید زیورآلات باید به هزینه‌های مازاد اجرت ساخت، سود و مالیات توجه داشت که در زمان فروش مسترد نمی‌شوند، در حالی که در شمش‌های ۲۴ عیار تمرکز صرفاً بر ارزش طلای خالص قرار دارد.
این متن جنبه‌ی اطلاع‌رسانی دارد و پیشنهاد خرید یا فروش نیست. فرمول‌ها و عددهای مثال با داده‌ی همین سایت بررسی شده‌اند، ولی پیش از هر معامله‌ی مهم قیمت را از یک منبع دیگر هم بسنجید. اگر جایی از این متن اشتباه است، از صفحه‌ی تماس خبر دهید.